Ontwikkeling

Square

Duurzame ontwikkeling houdt een ideaal evenwicht tussen ecologische, economische en sociale belangen in. Een evenwicht dat wereldwijd momenteel ver te zoeken is. Armoede en honger heerst enerzijds, overdaad en verspilling anderzijds; de kloof tussen ontwikkelingslanden en het rijke westen verdeelt de wereld. Mensen vluchten in groten getale voor oorlog en hongersnoden, deels veroorzaakt door de klimaatverandering. Duurzaamheid gaat ook over menselijkheid, in ieder geval volgens de Verenigde Naties. Dat geldt op wereld-, landelijk, stedelijk of zelfs op wijkniveau.

Ode aan de duurzaamheid

46. Rud Perree, Ode aan de duurzaamheid, 2018, kranten, spiegels en pallethout (30 x 42 x 200 cm).

Een manshoge zuil van gevouwen kranten, strak opgestapeld op een pallet. Alle vier zijden zijn voorzien van een spiegel, op twee hoogtes; een voor volwassenen en een voor kinderen. Een eenvoudig monument dat niet te ontlopen is. De spiegels maken de kijker bewust van de verantwoordelijkheid om een bijdrage te blijven leveren aan duurzaamheid. Het werk is tevens een ode aan de nieuwsgaring en aan de betekenis van het geschreven woord. Dagelijks betrekt de krant ons bij de duurzaamheidsproblematiek in brede zin en houdt ons bij de les.

Waste of Life

47. Marlies van Boekel, Waste of Life, 2018/19, video-opname gecombineerd met acryl op doek, tekeningen, fotografie (70 x 100 cm).

Marlies van Boekel houdt zich bezig met het lot van vluchtelingen en vooral met het drama dat zich afspeelt op de Middellandse Zee. Europa als bastion, dat er steeds meer voor kiest om vluchtelingen te weren, terwijl de economische overvloed schrijnend afsteekt tegenover de armoede en oorlog aan de andere kant. Zij toont een video waarop we de moeder van een verdronken meisje zien. Haar woorden, uitgesproken door Aldith Hunkar, zijn geschreven door de kunstenares. Het gaat hier om het universele standpunt van een moeder. Boven en onder de video: schilderijtjes, foto’s en tekeningen van kinderen en vluchtelingen, zowel uit de armoede- en hongerregio’s (onder) als uit de rijke westerse wereld (boven). We zijn eigenlijk één, al is er in de praktijk nog grote verdeeldheid.

Everything Happens Under The Heavens

48. Vladimir Opara, Everything Happens Under The Heavens, 2018, collage (elk 86 x 61 cm).

Vladimir Opara’s werk bevat maatschappelijke thema’s en is religieus geïnspireerd. Volgens Opara leven we allemaal al vanzelf in een systeem van religieuze ideeën. Religie vertelt de geschiedenis van de mens en zijn overtuigingen. De mens streeft altijd naar het onbereikbare, The Heavens, maar vergeet daarbij de universele wetten. Nu hebzucht en egoïsme de overhand nemen worden we geteisterd door Bijbelse plagen. De aarde warmt op, orkanen geselen onze planeet, de zeespiegel stijgt en we worden door overstromingen en overvloedige regenval getroffen.

Twee Gapers

49. Maja Vucetic, Twee Gapers (Afrikaanse Gaper en Polyfarmacie Gaper), 2018, acrylgips versterkt met glasvezel, door patiënten teruggebrachte medicijnen (elk 40 cm).

Maja Vucetic is kunstenares en huisarts. Voor deze tentoonstelling wil zij benadrukken hoe ongelijk de toegang tot medicijnen wereldwijd is. Enerzijds wordt er in ontwikkelde landen ontzettend veel verspild en misbruikt voor doping en ander elitaire besteding, terwijl er anderzijds – in Afrika o.a. – grote tekorten zijn aan de meest noodzakelijke medicamenten. Twee Gapers zien we, van oudsher het uithangbord voor de apotheek. De één staat voor de westerse man, die een teveel aan medicijnen tracht te verwerken, de ander voor de Afrikaan die er gebrek aan heeft.

We bit off more than we can chew

50. Neely Schaap, We bit off more than we can chew, 2018, mixed media, keramiek en medisch gebruikt en ongebruikt afval (70 x 45 x 100 cm).

Door de strenge protocollen in de ziekenhuizen wordt er ontzettend veel materiaal verspild. Alles wat klaar gelegd wordt voor de behandeling van een patiënt wordt na afloop weggegooid, ook wat niet gebruikt is. Vanuit de mond, midden in het object, stromen medische attributen. De onderste bollen, van keramiek met een schuimglazuur, suggereren wat er overblijft van de aarde, wanneer we zo doorgaan.

Old Stories 1

51. Nicky Konings, Old Stories 1, 2018/19, papierklei, vacht, leer, oud ijzer en metaal (35 x 40 cm); Old Stories 2, muurornament, 2018/19, papierklei,vacht,leer, oud ijzer en metaal (80 x 80 cm).

Nicky Konings wil, vanuit een diep beleefde interesse, de kunst van nomadische stammen levend houden, door met allerlei materiaal zoals oud leer, edelmetalen en keramiek nieuw eigen werk te vervaardigen. Tijdens haar reizen door Noord-Afrika doet ze onderzoek naar kenmerkende vormen en patronen en laat ze zich inspireren. Haar potten en muurornamenten refereren aan de oudste vormen van kunst. Steeds meer culturen in ontwikkelingslanden verdwijnen, doordat de mensen wegtrekken ten gevolge van armoede, honger en oorlogen. Wanneer de Westerse wereld doorgaat met het uitputten van bronnen in ontwikkelingslanden, vernietigt zij ook die eeuwenoude culturen.

Stapeling II

52. Willem Stoop, Stapeling II, 2016, restanten hout/olieverf (30 x 78 cm); Kruisfragment XIX, 2016, restanten hout/olieverf (28 x 50 cm).

Door twee reizen naar Afrika liet Willem Stoop zich inspireren tot een nieuwe houding en werkwijze ten aanzien van zijn werk. Daar waar overleven het dagelijks leven bepaalt, is de mens onlosmakelijk verbonden met de ander en de aardse werkelijkheid. Niets mag verloren gaan; al het tastbare is van waarde. Deze zienswijze leidde bij Stoop tot het gebruik van hout als restmateriaal.

Door te werken met herhalingen van vorm en lijn, in vaste patronen en systemen, refereert hij aan de beeldende cultuur van de Islamitische kunst, waarin immers het figuratieve beeld niet is toegestaan. Abstracte patronen werken als ornament, maar hebben tegelijkertijd een religieuze symbolische betekenis, zoals we allemaal bijvoorbeeld ook voelen bij het kruismotief. Willem Stoop wil met zijn werk respect voor de universele religieuze symboliek overbrengen. Dat gegeven zou ons moeten verbinden.

The Future

53. Mansour Bakhtiar, The Future, 2019, olie op doek (80 x 150 cm).

Een doek met een waarschuwende boodschap. Te midden van de vuilniszakken vol afval zien we een kind in een plastic zak met zuurstof en vissen in een zak water. Dat is de toekomst. Vandaag kopen we schoon water; morgen zullen we ook schone lucht moeten kopen om onze natuur, de vissen, en het leven, het kind, te beschermen.

De ogen in de achtergrond representeren ons zelf: de onmachtige getuigen.

Het doek is geschilderd met restjes verf die de leerlingen van Mansour Bakhtiar na afloop van hun lessen achterlieten.

Past Times

54. Jack Allick, Past Times, 2018, hout, aarde, steen (77 x 10 x 10 cm).

Hout, aarde en steen zijn de meest duurzame basiselementen van ons universum. Juist hiermee heeft Jack Allick een kunstwerk gecreëerd waarmee hij een relatie legt tussen aardse duurzaamheid en menselijke duurzaamheid. Ondanks ons duurzame universum staan we als mensen elkaar naar het leven. Duurzaamheid gaat niet alleen over grondstoffen, maar ook over humaniteit. Het eeuwigdurende proces van het doorgeven van menselijkheid van de ene generatie op de volgende is onze belangrijkste taak. De overlevers hebben als opdracht steeds weer nieuwe generaties menselijkheid voort te brengen. Het hout is gebruikt hout, de stenen zijn afkomstig van zes verschillende bouwwerken en de aarde komt uit het Amsterdamse Bos.

Redirect Now

55. Tilleke Schwarz, Redirect Now, 2018, handgeborduurd op linnen (53 x 61 cm).

Tilleke Schwarz relativeert met een ironisch beeld het begrip duurzaamheid. Zij wil met dit werk de draak steken met het gebruik van het woord en het specifieke Engelse jargon van het duurzaamheidsdenken. Daarin staat ze bepaald niet alleen; ook anderen beschouwen het woord duurzaamheid als een van de meest gehate woorden van 2018, vooral omdat het inmiddels zo vaak misbruikt wordt. In dit werk buitelen de zogenaamde tiny houses door de lucht, zien we het waterproject van het Delftse Green Village en herkennen we de Engelse woorden die daar worden gebruikt. Linksboven staat duidelijk: save our mother tongue.

Stadsgezicht IV (Dresden)

56. Marijke Uittenbroek, Stadsgezicht IV (Dresden), 2018, acryl, lak en fotocollage op paneel (60 x 60cm).

De door de bombardementen van de Tweede Wereldoorlog verwoeste gebouwen in het oude centrum van Dresden zijn tot in detail heropgebouwd. Bussen toeristen worden in- en uitgeladen; een vervreemdende situatie. Ze komen voor een historisch verleden dat er niet meer is, een gerecyclede omgeving. De onschuld is verdwenen, vandaar de rode lijn boven hun hoofden. Het verleden valt niet te reconstrueren. Marijke Uittenbroek heeft in haar collage door de hoogglans alles nog mooier en nieuwer gemaakt dan het al is. Het verdraaide perspectief geeft het irreële karakter van deze schijnstad aan. Bij een duurzame wederopbouw zouden historische gebeurtenissen niet weggepoetst zijn.

Binckhorst, Jachtwerf de Haas

57. OpTrek, film van Marsel Loermans: Binckhorst, Jachtwerf de Haas, 2014 (duur 10 minuten). Binckse Belofte, bier, samenwerkingsproject van ondernemers uit de Binckhorst.

Mobiel projectbureau OpTrek, opgericht door kunstenares Sabrina Lindemann, werkt als cultureel laboratorium in stedelijke transformatiegebieden, sinds 2011 op het Haagse bedrijventerrein de Binckhorst. OpTrek zet zich in voor een stadsontwikkeling die geworteld is in de mogelijkheden en kwaliteiten van een plek, die rekening houdt met de mensen die daar leven en werken. Met haar specifieke werkwijze biedt OpTrek duurzame ontwerpoplossingen. Welke rol kunnen kunstenaars/ontwerpers in de huidige stadsontwikkeling spelen?

Binckse Belofte, een biertje, is een samenwerkingsproject van een groep ondernemers uit de Binckhorst. Het biertje belichaamt – ook qua smaak – de identiteit en de mentaliteit van het Haagse bedrijventerrein. Als je de bierfles vasthoudt voel je de rauwheid van het gebied, want het etiket is van schuurpapier. Zo kan de fles ook meteen als gereedschap dienen, symbolisch voor het vele handwerk dat in de Binckhorst wordt verricht.

Ga terug naar